Dan Sylw: Oriel Gelf Glynn Vivian

Oriel ddinesig sy’n creu argraff yn genedlaethol drwy arbenigedd curadurol a phartneriaethau cryf

Yn 2027, bydd Abertawe’n cynnal British Art Show 10, arddangosfa gelf gyfoes reolaidd fwyaf arwyddocaol y DU. Oriel Gelf Glynn Vivian yw’r prif bartner, gan weithio gyda sefydliadau cenedlaethol a lleol i gyflwyno’r arddangosfa ar draws lleoliadau ledled y ddinas. Ariennir y rhaglen gan Gyngor Abertawe a Chyngor Celfyddydau Cymru, sy’n adlewyrchu buddsoddiad cyhoeddus mewn prosiect o arwyddocâd diwylliannol cenedlaethol.

British Art Show, a gynhyrchir gan Hayward Gallery Touring (Southbank Centre), yw’r arolwg cenedlaethol mwyaf o arfer cyfoes ym Mhrydain. Mae rôl Oriel Gelf Glynn Vivian wrth arwain y ddarpariaeth yn adlewyrchu hyder yn arbenigedd yr Oriel, ei hanes o weithio mewn partneriaeth, a’i gallu i gyflwyno rhaglenni diwylliannol cymhleth ledled y ddinas.

Mae hyn yn adeiladu ar safle Oriel Gelf Glynn Vivian fel prif oriel gelf gyhoeddus Abertawe, ac un o sefydliadau diwylliannol dinesig mwyaf sefydledig Cymru. Sefydlwyd yr oriel ym 1909 drwy gymynrodd Richard Glynn Vivian, ac fe’i crëwyd ar yr egwyddor y dylai mynediad at gelf fod yn ganolog i fywyd cyhoeddus – egwyddor sy’n parhau hyd heddiw. Fel oriel ddinesig, mae gweithrediadau craidd, staff ac isadeiledd Oriel Gelf Glynn Vivian yn cael eu hariannu gan Gyngor Abertawe. Mae’r buddsoddiad hwn yn darparu sylfaen ar gyfer gwaith yr oriel, ac mae’r cyllid cyhoeddus a phreifat ychwanegol a dderbynnir yn cefnogi arddangosfeydd, rhaglenni dysgu, gweithgareddau ymgysylltu cymunedol a phrofiadau ymwelwyr.

Casgliadau, rhaglenni ac arbenigedd

Mae’r casgliad parhaol yn cwmpasu celfyddyd gain, celfyddyd addurniadol a chelfyddyd gymhwysol, gan roi sylw arbennig i gelf o Brydain, artistiaid o Gymru ac arfer hanesyddol a chyfoes. Mae’r casgliad yn darparu dyfnder curadurol ac awdurdod deallusol, ond yr hyn sy’n bwysig yw’r ffordd y caiff y casgliad ei ddefnyddio. Mae gwaith yn cael ei ymchwilio, ei gadw a’i ail-ddehongli drwy arddangosfeydd, comisiynau a gweithgareddau dysgu, gan gysylltu deunydd hanesyddol â chelfweithiau modern ac yn sicrhau eu bod yn berthnasol yng nghyd-destun materion cymdeithasol cyfoes.

Ochr yn ochr â hyn, mae’r oriel yn cyflwyno rhaglen barhaus o arddangosfeydd dros dro, ac mae fel arfer yn cyflwyno chwech i wyth sioe bob blwyddyn mewn cydweithrediad ag artistiaid lleol, cenedlaethol a rhyngwladol. Mae hyn yn cynnwys arddangosfeydd a ariennir gan bartneriaethau, comisiynau artistiaid a chyfraniadau at fentrau cenedlaethol fel rhaglen yr Oriel Gelf Gyfoes Genedlaethol i Gymru. O ganlyniad, mae Oriel Gelf Glynn Vivian yn fwy na man arddangos yn unig – dyma le i gynhyrchu, i gydweithio ac i gyfnewid syniadau.

Mae hygrededd yr oriel yn cael ei ategu gan arbenigedd ei thîm, gan weithio i safonau proffesiynol cydnabyddedig ar ffurf arfer curadurol, rheoli casgliadau, cadwraeth, dysgu ac ymgysylltu â’r cyhoedd. Mae’n galluogi’r oriel i gyflwyno rhaglenni cymhleth, gofalu am gasgliadau sylweddol yn gyfrifol a chynnal partneriaethau tymor hir ag artistiaid, benthycwyr a sefydliadau diwylliannol.

Mae gan yr oriel hanes profedig o lwyddiant ers tro. Cynhelir arddangosfeydd o arwyddocâd cenedlaethol yno’n gyson, gan feithrin talent artistig ym mhob cam o’u gyrfa a chynnal ymgysylltiad â’r cyhoedd er gwaethaf cyd-destunau ariannol newidiol a newidiadau polisi. Mae ei gallu i gydbwyso uchelgais curadurol â hygyrchedd wedi bod yn ganolog i’w henw da.

Partneriaethau, cyfranogiad a chyrhaeddiad

Mae’r partneriaethau hynny’n ganolog i’w rôl yn y sector. Mae’r oriel yn gweithio gyda sefydliadau gan gynnwys Hayward Gallery Touring a Chyngor Celfyddydau Cymru, ochr yn ochr â phartneriaid fel Plus Tate, Artes Mundi, yr Oriel Genedlaethol a’r Gymdeithas Celfyddyd  Gyfoes, yn ogystal â sefydliadau arbenigol a chymunedol gan gynnwys Celfyddydau Anabledd Cymru, Cyfoeth Naturiol Cymru ac Our Visual World.

Mae’r ymagwedd ehangach hon yn cyd-fynd ag ymrwymiad cryf i sicrhau cyfranogiad a mynediad. Mae’r oriel yn cyflwyno rhaglen o weithgareddau drwy gydol y flwyddyn i ysgolion, teuluoedd a chymunedau ledled Abertawe, gan gynnwys gweithdai dan arweiniad artistiaid, rhaglenni i ysgolion, teithiau a gweithgareddau ymgysylltu â theuluoedd, ochr yn ochr â digwyddiadau fel Glynn Vivian Gyda’r Hwyr. Mae’n gweithio gydag ystod eang o gymunedau, gan gyflwyno prosiectau cydgynhyrchu a rhaglenni wedi’u targedu sy’n cefnogi lles, yn lleihau ynysu cymdeithasol ac yn gwella mynediad at weithgareddau diwylliannol.

Heddiw, mae Oriel Gelf Glynn Vivian yn gweithredu fel oriel ddinesig hyderus, gyfoes, y mae ei gwaith yn seiliedig ar ei chasgliad parhaol sydd wedi’i lunio gan staff profiadol ac wedi’i ddiffinio gan arfer diwylliannol gweithredol. Mae ei rôl flaenllaw fel rhan o British Art Show 10 yn pwysleisio ar allu’r oriel i gynnal digwyddiadau ar raddfa genedlaethol, gan barhau i roi ffocws ar Abertawe drwy gysylltu artistiaid, casgliadau, cynulleidfaoedd a phartneriaid a chwarae rhan ganolog ym mywyd diwylliannol y ddinas a thu hwnt.